Prinses Juliana en prins Bernhard betrokken Paleis Soestdijk in 1937. Voor de eerste maal in de historie werd het paleis, gebouwd in het midden van de zeventiende eeuw, de permanente woning van een gezin. Toen Juliana in september 1948 tot koningin werd gekroond, was Baarn plots een koninklijke residentie. Na de troonsafstand op 30 april 1980 bleven Juliana en Bernhard in Paleis Soestdijk wonen. Beiden zijn er na hun overlijden opgebaard.

Het Koninklijk Huis heeft nadien nimmer meer de behoefte gehad om nog van het paleis gebruik te maken. De staat verkocht Soestdijk in 2017 aan een vastgoedontwikkelaar. Het paleis is vandaag de dag nog altijd opengesteld voor publiek. Dus fiets er naartoe en bezichtig het op eigen initiatief, boek een multimediatour of neem een rondleiding met een gids. In circa anderhalf uur tijd kom je alles over de geschiedenis te weten. In de nabije toekomst wordt Soestdijk een proeftuin voor innovatie.

Meer dan alleen Soestdijk

Is het paleis alles wat je op de fietstocht te zien krijgt? Nee, uiteraard niet! Baarn heeft een van de meest gespecialiseerde boomkwekerijen van Europa (Bomencentrum Nederland). Op meer dan 25 hectare tref je ruim honderdduizend bomen in circa 750 variëteiten en soorten. Ook een mooi afstappunt is kasteel Groeneveld, een buitenplaats uit de achttiende eeuw. Het kasteel is lange tijd privébezit geweest, maar is tegenwoordig in beheer bij Staatsbosbeheer. Dat geldt ook voor het 130 hectare grote landgoed.

Overige tips

• Fiets ook naar Pekingtuin, een openbaar park in Baarn, en Cantonspark, een botanisch park en rijksmonument van 3,5 hectare.
• Baarn is een lieflijke plaats met een authentiek centrum waar je heerlijk kunt uitpuffen na een rit op de fiets of e-bike.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: ruim 24 kilometer
• Begin- en eindpunt: Van Beethovenlaan 55, 3741 HX Baarn
• Volgorde knooppunten: 16 (1,7 kilometer), 22 (2,2 kilometer), 56 (4,4 kilometer), 83 (0,6 kilometer), 82 (0,4 kilometer), 98 (3,1 kilometer), 90 (2,2 kilometer), 63 (1,5 kilometer), 64 (3,2 kilometer), 17 (0,9 kilometer), 19 (1,1 kilometer), 20 (1,8 kilometer), 21 (1,4 kilometer), 16

‘Sinds de middelbare school heb ik altijd een blauwe Gazelle gehad. Ik ben op het platteland opgegroeid en elke dag bracht m’n stalen ros me door de weilanden naar school. In mijn studententijd hield ik een blauwe vriend, weliswaar zonder versnellingen, maar ik bleef trouw aan Gazelle. Het is veilig om te zeggen dat ik al m’n hele leven een fietsfan ben, maar sinds mijn afstuderen heeft dat nog grotere vormen aangenomen. Ik kreeg wat meer tijd om te sporten en dacht: wat zal ik eens gaan doen? Van jongs af aan heb ik veel gezwommen, ik hou van hardlopen en ik kon al een beetje wielrennen. Hoe tof zou het zijn om al die sporten met elkaar te combineren in één activiteit? Vanaf dat moment ben ik gaan trainen voor triatlons. Ik houd van de afwissing die het biedt. Lekker een eind zwemmen, daarnaast hardlopen en elk weekend een goed stuk wielrennen. Per week train ik ongeveer zes tot acht uur. Het is daarmee een vrij substantieel deel van mijn leven geworden. Ik merk dat ik me daar heel goed bij voel. Lichamelijk, maar ook mentaal. Inmiddels heb ik aan drie triatlons meegedaan en volgend jaar wil ik de halve Iron Man of de Alpe d’Huez Thriathlon doen. Het lijkt me tof om door de bergen te fietsen. Zo probeer ik steeds iets nieuws uit te zoeken om mezelf uit te dagen. Ik kick op het avontuur. Mijn droomwens is om op een gegeven moment als freelancer met mijn sportspulletjes de wereld over te trekken om in bijvoorbeeld Kaapstad te wonen. Of Barcelona, dat lijkt me ook prachtig. Maar eigenlijk zit ik overal goed waar ik sporten en werken mooi kan combineren.’

In vertrekplaats Heiloo zijn er al meteen bezienswaardigheden. Zo vind je er landgoed Ter Coulster waar ooit het gelijknamige kasteel was te vinden. Daarvan is nu praktisch niets meer over. Op de fundamenten van het kasteel, midden in het bos, staat nu een boerderij. Eveneens zijn er nog kasteelkelders en een stuk van de oude slotgracht over. De ingang van het landgoed heeft markante pilaren met daarop de wapens van de eigenaars. Eenmaal voorbij de oprijlaan zie je op het landgoed, dat niet alleen de boerderij maar ook een theehuisje uit 1891 herbergt.

Na Heiloo fiets je langs de buurtschap Bollendorp. Fietsers die bekend zijn met het Noord-Hollandse landschap denken waarschijnlijk dat deze plaats zijn naam heeft te danken aan de velden met kleurrijke bloembollen in het voorjaar, maar de werkelijkheid is heel anders. Bollendorp bestond al voordat er überhaupt bloembollen werden geteeld. Ergens in de tiende eeuw kwam de plaats als Bollunthorp voorbij. Bollen duidt op de oude benaming ‘bolle’. Dat staat voor een heuvel op geestgrond en is te vergelijken met een terp.

Dicht bij de duinen

Fiets een stuk verder en je stuurt door Egmond Binnen dat bekend staat om zijn duinen. Deze zijn blonder en hebben een opener karakter dan de omliggende duinstroken. De natuur is rijk aan planten als de duindoorn- braam. En het zeedorpenlandschap is bijzonder. Je vindt er kleine akkers die zijn uitgegraven in de duinen en beschutte gebieden. In Egmond Binnen kun je ook niet om de Sint-Adelbertabdij heen. Deze abdij, de oudste van Nederland, priemt hoog boven het dorp uit. Egmond Binnen ligt op een paar minuten fietsen van het strand, dus een uitstapje is zo gemaakt.

Langs de molens

Nadien stuur je je fiets kilometerslang door de duinen en kom je terecht in Bakkum. In de dorpskern tref je volop horecagelegenheden, die ’s zomers vaak overspoeld worden met gasten van de nabijgelegen camping. Na Bakkum en Castricum doemt Uitgeest op. De belangrijkste bezienswaardigheden hier zijn de vijf molens. Verschillende daarvan zijn op sommige dagen en bij speciale gelegenheden geopend voor publiek. Ook de Nederlands-hervormde kerk en rooms-katholieke kerk verdienen een stop. Wil je de benen na al dat fietsen strekken, dan zijn de randen van het Uitgeester- en Alkmaardermeer fraaie plekken.

Tip: veel van de plaatsen op de fietsroute zijn goed bereikbaar per trein. Neem je tweewieler of elektrische fiets mee in de trein en begin de tocht waar je wilt. Bij de NS vind je meer informatie over het meenemen van je fiets in de trein.

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: ruim 37 kilometer
- Begin- en eindpunt: Heerenweg 199A, 1851 KP Heiloo
- Volgorde knooppunten: 34 (1,2 kilometer), 33 (1,3 kilometer), 32 (3 kilometer), 28 (3,4 kilometer), 29 (0,7 kilometer), 25 (4,4 kilometer), 14 (1,1 kilometer), 15 (2,1 kilometer), 16 (3 kilometer), 22 (0,4 kilometer), 21 (2,2 kilometer), 20 (0,9 kilometer), 1 (0,6 kilometer), 2 (3 kilometer), 54 (3,8 kilometer), 55 (2,3 kilometer), 98 (1,2 kilometer), 99 (2,4 kilometer), 34

Deze fietsroute begint in Otterlo, een typisch Veluws dorp. Het achtervoegsel lo, afgekort van loo, duidt op bossen. Loo is immers de historische benaming voor bossen. Die vind je er in en om Otterlo genoeg. Het karakteristieke plaatsje ligt bij het Nationaal Park De Hoge Veluwe, een trekpleister onder veel dagjesmensen en ook fietsers. Eén van de parkingangen is hier te vinden. Misschien nog wel bekender is Otterlo vanwege het Kröller-Müller Museum dat op Otterlose bodem in het park ligt. Het museum toont schilderijen van onder andere Vincent van Gogh. Combineer deze Gazelle-route met een bezoek aan het museum en het nationaal park.

De fietstocht gaat eveneens langs het Wekeromse Zand bij Wekerom. Deze plek is bijzonder omdat actief stuivend zand buiten Nederland haast niet meer voorkomt in Noordwest-Europa. Hier dus nog wel. De kern van het natuurgebied bestaat uit een terrein van meer dan 110 hectare. Hier vind je actief stuivend zand, diep uitgestoven laagten en begroeide ‘forten’. Het is een mooi, maar ook kwetsbaar gebied. Om die reden mag je zeker niet overal fietsen. Het deel binnen de rasters waar de moeflons lopen is afgesloten. Afkalving wordt zo geremd. Wil je toch meer van het gebied zien, rijd dan naar het uitkijkpunt op de Scheleberg en zet de (elektrische) fiets daar op de standaard.

Tip: gratis witte fietsen

Mocht je per toeval in Otterlo belanden en je fiets of e-bike niet bij je hebben, dan kun je bij de ingang van Nationaal Park De Hoge Veluwe, het bezoekerscentrum en het Kröller-Müller Museum vrij gemakkelijk een witte fiets lenen. Die service is gratis. Met de witte fietsen kun je het Nationaal Park De Hoge Veluwe verkennen. Er ligt hier meer dan 40 kilometer aan fietspaden. Onderweg rijd je langs de diverse landschappen die het park rijk is: heidevelden, loof-, naald- en gemengde bossen en zandverstuivingen. Het bezoekerscentrum biedt routes, maar je kunt ook de welbekende paddenstoelen van de ANWB volgen. 

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: ruim 44,9 kilometer

- Begin- en eindpunt: Apeldoornseweg 166b, 6731 SC Otterlo

- Volgorde knooppunten: 82 (1,9 kilometer), 72 (2,3 kilometer), 83 (2,4 kilometer), 63 (4 kilometer), 12 (2,4 kilometer), 85 (1,4 kilometer), 84 (2,6 kilometer), 82 (3,4 kilometer), 88 (4 kilometer), 10 (0,6 kilometer), 95 (0,2 kilometer), 90 (1,6 kilometer), 26 (0,6 kilometer), 61 (1,9 kilometer), 60 (2,9 kilometer), 78 (1,2 kilometer), 79 (3,3 kilometer), 75 (0,4 kilometer), 1 (2,1 kilometer), 76 (1,6 kilometer), 17 (1,8 kilometer), 93 (2,3 kilometer), 82

BAM Infra Nederland en Koninklijke Gazelle bereiden een wereldprimeur voor: binnenkort maakt Schiphol onderdeel uit van een ‘smart snelfietsroute’ die digitaal contact maakt met fietsen en zo allerlei extra’s biedt. Het pad komt er voor onder meer werknemers op de luchthaven en reizigers. Nergens anders ter wereld is er een vliegveld ontsloten via zo’n slimme fietsroute. Het doel is om de bereikbaarheid van Schiphol te verbeteren en het fietsgebruik te bevorderen.

Vorig jaar presenteerden BAM Infra en Gazelle het mobiliteitsconcept ‘Ruim baan voor de speedbike’. Dat plan, met een prominente rol voor de snelle elektrische fiets (ondersteuning tot en met 45 kilometer per uur), bracht een creatieve oplossing voor de drukke wegen in bijvoorbeeld Amsterdam en rondom Schiphol. Elementen uit het mobiliteitsconcept zijn verweven in de uiteindelijke fietsvisie van Royal Schiphol Group, bedoeld om het fietsgebruik van medewerkers op de luchthaven te bevorderen. Onderdeel van de aanpak is het verbeteren van de fietsinfrastructuur op het Schipholterrein. BAM Infra, Schiphol en Gazelle werken nauw samen aan een hoogwaardige snelfietsroute die Schiphol ontsluit en dankzij slimme maatregelen het fietsgebruik stimuleert.

Internet Of Things

Van de 22 kilometer lange route gaat circa 10 kilometer over grondgebied van Schiphol. Op dat deel testen Gazelle en BAM Infra binnenkort een achttal concepten waarbij het Internet Of Things (IOT) een belangrijke rol speelt. Er is daarbij een digitale wisselwerking tussen fiets en snelfietsroute. Een groene golf geeft bijvoorbeeld aan hoe snel fietsers moeten rijden om bij het volgende verkeerslicht niet te hoeven wachten. Stuurtrillingen waarschuwen fietsers voor gevaren als gladheid en verkeersdrukte. De trapondersteuning op speed pedelecs schakelt automatisch een tandje terug op en rond Schiphol Plaza. 

Op pad met 360-graden-camera

Nog dit jaar gaat de schop de grond in en testen Gazelle en BAM Infra de eerste IOT-concepten. De voorbereidingen daarop zijn inmiddels gestart. Met de elektrische bakfiets Gazelle D5, uitgerust met 360-graden-camera, brengt BAM Infra sinds deze maand alle fietsinfrastructuur digitaal in kaart (Digital Twin): onder andere fietspaden, bewegwijzering, verkeersborden en verlichting. Door toepassing van zogeheten Artificial Intelligence-modules is de huidige staat van deze fietsinfrastructuur te bepalen. Zijn de kwaliteit en veiligheid voldoende? En wat moet er gebeuren om te voldoen aan de doelstellingen en ambities die Schiphol heeft als het gaat om fietsinfrastructuur? 

Veilige verkeersader

Op het gehele luchthaventerrein werken ruim 65.000 mensen, van hen komt nu 3 à 4 procent met de fiets naar Schiphol. Onder andere de nieuwe snelfietsroute tussen Hoofddorp en Amsterdam, met tussenhalte Schiphol, moet het fietsgebruik stimuleren, ook onder reizigers. Door ruimte te laten voor mogelijke aansluitingen op andere steden in de toekomst, moet de snelfietsroute uitgroeien tot een belangrijke, veilige verkeersader in Metropoolregio Amsterdam.

’t Woudt trekt de nodige mensen met een fiets of elektrische fiets, omdat diverse fietsroutes door Midden-Delfland en Westland het dorp doorkruisen. Het ligt bijzonder mooi in het Hollandse polderlandschap en aan de rand van een stiltegebied. Daar spot je vanaf de dijk weidevogels en vind je in het land langs de Zweth vele moerasplanten. In ’t Woudt zelf kun je heerlijk op adem komen als je een aantal kilometer op de teller hebt gezet. In het plaatselijke koffiehuis nuttig je bijvoorbeeld een boerenlunch voordat je het been weer over het zadel slaat. 

• WEETJE | Verdwalen op de fiets of e-bike is er niet bij in ’t Woudt, want het heeft welgeteld één straat. Geen Kerkstraat, Dorpsstraat of Stationsstraat, zoals in zoveel plaatsen. Nee, de enige straat aldaar heet Het Woudt. 
• TIP | Onderweg kom je langs twee Toeristische Overstappunten: Schipluiden en Wateringen. Dit zijn ook handige opstapplaatsen voor de fietsroute

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: ruim 25 kilometer
• Begin- en eindpunt: Keenenburgweg 2, 2636 GM SchipluidenVolgorde knooppunten: 56 (1,2 kilometer), 55 (2,6 kilometer), 54 (1,3 kilometer), 26 (1,4 kilometer), 48 (1,8 kilometer), 59 (1,5 kilometer), 14 (1,5 kilometer), 15 (2,6 kilometer), 27 (1,6 kilometer), 32 (1,6 kilometer), 31 (1,5 kilometer), 34 (1,1 kilometer), 33 (2,1 kilometer), 62 (2,5 kilometer), 60 (0,9 kilometer), 56

Een van de aan te bevelen afstappunten is landgoed De Slotplaats bij Bakkeveen. De familie Aylva bouwde het slot in de zeventiende eeuw en had van binnenuit zicht op de Groningse Martinitoren, ruim dertig kilometer verderop. Het slot werd in de eerste helft van de negentiende eeuw afgebroken, de slotboerderij werd omgebouwd tot landhuis en is vandaag de dag een theehuis. Neem hier een drankje en bekijk het landgoed, een van de grotere Friese bosgebieden. U vindt er onder andere een tuin in Franse stijl, een sterrenschans en statige beukenlanen.

Kraanvogels spitten

Nog zo’n mooi zichtpunt is de uitkijktoren in het Fochteloërveen. Dit achttien meter hoge bouwwerk is een opvallende verschijning in het landschap, omdat het net een gedraaide zeven is. Van bovenaf is er fraai uitzicht over het Fochteloërveen, een natuurgebied tussen de Drentse plaatsen Assen en Veenhuizen. Vooral veel vogelaars weten te toren te vinden. Wie een beetje mazzel heeft ziet in het voorjaar en in de zomer kraanvogels voorbij vliegen. De uitkijktoren is zodanig ontworpen dat mensen die de natuur observeren nooit hinder hebben van de zon.

Van de fiets naar de boevenbus

Ter hoogte van fietsknooppunt 63 ligt Veenhuizen. Hier is het Gevangenismuseum gevestigd in een van de oorspronkelijke gebouwen van de kolonie. Bezoekers leren alles over de geschiedenis van Veenhuizen en de geschiedenis van historie en straf tussen 1600 en nu. Een van de publiekstrekkers is de rondrit met een zogeheten boevenbus. In het verleden werden gevangenen met deze bus vervoerd tussen het woon- en werkgesticht. Bij het Gevangenismuseum zit ook een café-restaurant; een ideale plaats om weer op te laden voordat de fietsrit verder gaat.

• Tip: omdat de tocht langer is dan vijftig kilometer, kan gebruik van een elektrische fiets prettig zijn

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: ruim 51 kilometer- Begin- en eindpunt: Foarwurkerswei 3, 9243 JZ Bakkeveen- Volgorde knooppunten: 39, 15, 97, 99, 98, 91, 56, 58, 62, 64, 63, 84, 80, 48, 94, 70, 65, 11, 50, 64, 39

Het groene karakter van deze fietstocht zit hem in meerdere dingen. Allereerst de natuur: de route voert heel wat kilometers door het buitengebied en langs de rand van Amstelveen, ver weg van de drukte. Bovendien gaat de rit door het Amsterdamse bos, decennia geleden kunstmatig gecreëerd en bedoeld om de stedelingen een groene achtertuin te bieden. Met onder meer de waterpartijen, oude bomen, weiden, bruggetjes en goed begaanbare paden is dit een mooie plek om te fietsen.

Wijn, groenten, kruiden, kaas

Er is echter nog iets waarom we deze fietsroute groen mogen noemen: je komt tijdens de rit langs verschillende duurzame bedrijven. Scoor bijvoorbeeld een fles biologische – of andere – wijn bij de Amsteltuin, een wijngaard midden in een recreatiegebied waar het heerlijk toeven is. Je kunt hier met eigen ogen zien hoe wijn wordt geproduceerd. In het Amsterdamse Bos zit geitenboerderij Ridammerhoeve, compleet met moestuin vol biologische groenten en kruiden, plus een boerderijwinkel.

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: 25 kilometer

- Begin- en eindpunt: Amsteldijk Zuid 78A, Amstelveen

- Volgorde knooppunten: 67, 61, 84, 83, 85, 88, 90, 92, 93, 68, 67

Festiviteiten in Numansdorp

De jaarlijkse Buitensluisse Paardenmarkt, die al sinds begin achttiende eeuw wordt georganiseerd, verwijst nog altijd naar de oude naam van Numansdorp. Het aanbod aan paarden is hier niet meer zo groot als voorheen, maar de bijbehorende braderie spreekt immer nog veel inwoners en toeristen aan. Ook de kermis, die al langer dan de paardenmarkt wordt gehouden, blijft onlosmakelijk verbonden met markt. Wie de festiviteiten en fietsroute wil combineren, moet wachten tot 12 juni. Dat is de dag waarop de markt en kermis dit jaar plaatsvinden.

Stap af bij Fort Buitensluis

Er zijn echter genoeg redenen om Numansdorp en de Hoeksche Waard eerder al fietsend aan te doen. Numansdorp heeft bijvoorbeeld ook Fort Buitensluis, dat een groot deel van het jaar geopend is voor publiek. Het fort, de munitie- en buskruitmagazijnen en de piramidebunkers uit de Eerste Wereldoorlog, verkeren na al die jaren nog in een authentieke staat. Het verdedigingswerk werd eind achttiende eeuw aangelegd aan het Hollandsch Diep, in eerste instantie met het idee om de Fransen tegen te houden. Later kreeg het fort andere functies.

Toer langs de monumenten in Strijen

De oudste plaats van de Hoeksche Waard is Strijen en ook deze plaats ligt op de fietsroute. Dankzij de lange geschiedenis (en ondanks de stadsbranden en bombardementen in de Tweede Wereldoorlog) telt Strijen veel oude bouwwerken. Op de monumentenlijst van de voormalige gemeente Strijen staan liefst zeventig objecten, waaronder karakteristieke boerderijen en bunkers. Rijksmonumenten zijn er ook, zoals het Knipscheerorgel van de Gereformeerde Kerk aan het Spui en het ophaalbruggetje met sluis in Strijensas.

Tips

- De fietstocht gaat langs historische boerderijen. Verschillende boeren verkopen hun producten aan de weg. Stap af voor bijvoorbeeld verse eieren of groenten.

- Op pad met de elektrische fiets? Verspreid over de Hoeksche Waard staan tien oplaadpalen.

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: 24 kilometer

- Begin- en eindpunt: Voorstraat 3, 3281 AT Numansdorp

- Volgorde knooppunten: 10 (2,3 kilometer), 11 (2,4 kilometer), 13 (2,9 kilometer), 24 (3,9 kilometer), 28 (2,8 kilometer), 29 (3,2 kilometer), 27 (2,8 kilometer), 26 (3,5 kilometer), 10

Wie naar de Lepelaarplassen in de provincie Flevoland gaat, waant zich tijdelijk in een andere wereld. In dit natuurgebied fiets je langs prettig geurende braamstruiken, door wilgenbossen en langs hoge schietwilgen. Met de plassen, rietvelden en natte graslanden is het hier een paradijs voor water- en moerasvogels. Naar verluidt zitten er ruim tweehonderd verschillende soorten verscholen. Het zijn er wellicht meer dan je in een dag kunt spotten.

Stop bij de observatiehutten

Een aan te raden stopplaats is de Oostvaardersdijk. Hier heb je fraai uitzicht over het waterrijke gebied en dus de vogels. Neem de telefoon uit de fietstas en schiet een rits plaatjes. Ga ook van de pedalen bij één of meer observatiehutten, zoals de Lepelaar, op korte afstand van de fietsroute gelegen. Je kijkt hier uit over de Grote Plas, het wilgenbos en de aalscholverkolonie. Ook al is de route ‘slechts’ 21 kilometer, je kunt je vele uren vermaken.

Tip: leer alles over de diersoorten

Wil je de vogels niet alleen spotten, maar er ook wat meer over te weten komen? Ga dan naar bezoekerscentrum de Trekvogel. In het oudste gebouw van Almere leer je alles over de diersoorten en natuurgebieden. Dit is tevens het begin- en eindpunt van de fietsroute.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 21,49 kilometer
• Begin- en eindpunt: bezoekerscentrum de Trekvogel (Oostvaardersdiep 16, Almere)
• Volgorde knooppunten: 55 (1,5 kilometer), 54 (1,5 kilometer), 53 (1,4 kilometer), 2 (1,6 kilometer), 3 (2,2 kilometer), 1 (0,3 kilometer), 35 (1,1 kilometer), 34 (2,1 kilometer), 4 (1,4 kilometer), 5 (1,2 kilometer), 6 (1,9 kilometer), 7 (1,3 kilometer), 8 (3,8 kilometer), 55

Bartlehiem is een piepklein gehucht, maar tegelijkertijd o zo bekend vanwege de Elfstedentocht. Het Friese dorpje is de enige plek waar de schaatsers op hun weg naar de Bonkevaart twee keer passeren. Je vindt hier ook een van de meest markante punten langs de route van ‘de tocht der tochten’: het houten bruggetje. In strenge Elfstedenwinters is dit de plek waar cameraploegen en toeschouwers zich verdringen om de schaatsers te zien. De televisiebeelden met juichende Friezen en dweilorkesten hebben de stek wereldberoemd gemaakt. Buiten de Elfstedentocht om is dit bruggetje een heel gewone, zo zul je ervaren als je er met de fiets rijdt.

Langs het mozaïekmonument

Op een andere plek waar je fietst, in Gytsjerk, zul je nog een ander bijzondere brug passeren. Het is er eentje die versierd is met een mozaïek van duizenden tegeltjes van Makkums aardewerk. Daarop staan vele duizenden Elfstedentochtrijders afgebeeld. Dankzij een steiger onder de brug kun je ook de tegeltjes aan de onderkant bekijken. Alle tegeltjes samen tonen een beeld van een groep voorbijrazende schaatsers. Deze brug over het riviertje de Murk is een eerbetoon aan alle helden die de barre schaatstocht van meer dan 200 kilometer ooit hebben volbracht. Eén van hen is koning Willem-Alexander. Hij en koningin Máxima bezochten deze plek in 2002.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 28 kilometer
• Begin- en eindpunt: Wyns 19, 9091 BC Wyns
• Volgorde knooppunten: 35 (0,1 kilometer), 36 (1 kilometer), 12 (1,1 kilometer), 9 (1,3 kilometer), 11 (1,1 kilometer), 10 (2,5 kilometer), 12 (3,7 kilometer), 23 (0,1 kilometer), 80 (0,9 kilometer), 24 (2,6 kilometer), 53 (1,5 kilometer), 52 (2,1 kilometer), 51 (1,4 kilometer), 38 (0,4 kilometer), 37 (1,1 kilometer), 39 (0,4 kilometer), 40 (1 kilometer), 47 (3,2 kilometer), 28 (1,1 kilometer), 29 (0,9 kilometer), 30 (0,1 kilometer), 35

Als je een praatje maakt met mensen in vertrekplaats Den Oever hebben ze het steevast over ‘hier op Wieringen’. Het woordje ‘op’ geeft aan in hoeverre de echte Wieringers hun woonomgeving nog altijd als eiland zien. Een eiland met een rijke geschiedenis waar zelfs de Vikingen nog deel van uitmaken. En een eiland met een glooiend, niet-typisch Noord-Hollands decor: een stuwwallenlandschap, gevormd tijdens de ijstijd.

Eiland

Het verschil tussen het eiland en vasteland wordt tijdens de fietstocht duidelijk. In de polder, bij Robbenoordsbos, lijkt het alsof de wegen langs een liniaal zijn aangelegd: kaarsrecht. Er zijn vele aaneengesloten akkers, de woningen zijn nieuw. Het voormalige Wieringen is speelser met bochtige wegen, soms omrand door meidoornhagen. De woningbouw is authentieker. Hippolytushoef en Den Oever hebben allebei nog een korenmolen.

Tip: fiets naar het Wieringen Eilandmuseum Jan Lont

Een leuke stopplaats is het Wieringer Eilandmuseum Jan Lont in Hippolytushoef. Deze plaats is vernoemd naar de laatste bewoner en eigenaar van de boerderij waarin het museum is gevestigd. Bezoekers beleven hier het eilandgevoel en het leven van de boeren en vissers op het toenmalige eiland.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 37,6 kilometer
• Begin- en eindpunt: Beursdijk, Den Oever
• Volgorde knooppunten: Beursdijk, 25, 96, 26, 21, 76, 23, 24, 66

Toonaangevende bouwwerken

Er zijn meerdere redenen om niet al te snel uit IJzendijke weg te fietsen. Zo staan er enkele toonaangevende bouwwerken. Eén daarvan is de Nederlandse Hervormde Kerk, die te boek staat als een van de oudste kerken van Zeeland. Het gebouw stamt uit 1612. Volgens historici heeft Prins Maurits naar alle waarschijnlijkheid het initiatief genomen voor de bouw. Een ander markant bouwsel is De Witte Juffer, een korenmolen uit 1841 met Vlaamse kapconstructie. De roeden van de molen zijn bijna 24 meter lang. Op zaterdagen is de molen te bezoeken.

Bijzonder krekengebied

Aan Belgische zijde in deze fietstocht is vooral het Meetjesland rond Sint-Margriete een ware magneet voor fietsers. In de tweede helft van de veertiende eeuw kreeg het dorp – in de loop der jaren volledig ingedijkt – te maken met een overstroming en in 1404 volgde de Sint-Elisabethsvloed. Rond Sint-Margriete tref je daardoor een bijzonder krekengebied aan: een landschap met diverse kreken en plassen, ontstaan als gevolg van de overstromingen. Er zijn genoeg punten waar je even van de fiets kunt stappen om van het uitzicht te genieten.

Fraaie natuur

Er is meer fraaie natuur om van te smullen. Je rijdt bijvoorbeeld een tijdlang langs het schaduwrijke Leopoldkanaal – handig om te weten voor als je deze route even bewaart voor volgend jaar zomer. Als je het kanaal bent overgestoken, fiets je al vrij snel weer de Nederlandse polders in. Hier kom je uit bij het Groote Gat, een natuurgebied dat bestaat uit een waterpartij met brak water en brede rietzomen. Het grasland daaromheen is reliëfrijk. Het zijn de hagen, struwelen en knotbomen die het natuurgebied een extra bijzonder tintje geven.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 51,14 kilometer
• Begin- en eindpunt: Markt, IJzendijke (gemeente Sluis)
• Volgorde knooppunten: 31, 32, 45, 44, 42, 41, 83, 86, 90, 92, 12, 6, 5, 62, 72, 71, 73, 76, 77, 78, 47, 53, 50, Markt IJzendijke

Valkenburg is een van de plaatsen op de route. Hier vind je eigenlijk alles wat Zuid-Limburg typeert: een mooi, hellend landschap, gezellige terrassen voor een tussenstop, een aangename keuken en historische gebouwen. Wat dacht je bijvoorbeeld van de Kasteelruïne? Bekijk hier onder meer de wapenkamer, de ridderzaal en de kapel van Nederlands enige hoogteburcht. Verder zijn er natuurlijk de grotten. De Fluweelengrot bezit enkele machtige, oude wandschilderingen.

Toeristisch en minder toeristische plaatsen

Waar Valkenburg een toeristische trekpleister is zijn er ook veel lieflijke dorpen die iets minder bekend zijn maar zeker een bezoek waard zijn. Je fietst bijvoorbeeld naar Gulpen dat beroemd is om het bier en ook de dikste moerascipres (bladverliezende naaldbomen) van Nederland heeft. Andere mooie plekken zijn het Berckerbosch met wijngaarden en oude bossen en Cadier en Keer. Na kort klimmen geniet je hier van een riant panorama op Maastricht en het Maasdal.

• Tip: ben je het niet gewoon om tegen hellingen te fietsen? Kies er dan voor om Zuid-Limburg met de elektrische fiets te verkennen. Er zijn ook genoeg punten die e-bikes verhuren.

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: 41,81 kilometer

- Begin- en eindpunt: Valkenburgerweg 46, Wijlre

- Volgorde knooppunten: 58 (4,6 kilometer), 85 (7,1 kilometer), 84 (2,7 kilometer), 83 (1,6 kilometer), 82 (2,4 kilometer), 71 (4 kilometer), 66 (1,7 kilometer), 65 (6,4 kilometer), 64 (0,4 kilometer), 102 (1 kilometer), 61 (2,5 kilometer), 60 (4,6 kilometer), 59 (2,7 kilometer), 58

Beschermd stadsgezicht

Den Briel, bij velen beter bekend als Brielle, is een mooi stadje om doorheen te fietsen, met de gewone fiets of met de elektrische fiets. Het plaatsje telt bijna vierhonderd rijksmonumenten. Bekend zijn de oude stadswallen, gebouwd volgens het oud-Nederlands vestingstelsel, die nog altijd het karakter van Brielle bepalen. Sinds het begin van de achttiende eeuw is er maar weinig aan de vesting veranderd. Daardoor behoren de verdedigingswerken tot de belangrijkste die Nederland heeft overgehouden. Ook het stadsgezicht van Hellevoetsluis, een tweede stad op deze route, is beschermd.

• Tip: met haar bijna vierhonderd rijksmonumenten op een inwoneraantal van amper twaalfduizend inwoners heeft Brielle samen met Harlingen de meeste monumenten per inwoner van heel Nederland. Twee interessante monumenten zijn de Grote of Sint-Catharijnekerk en het Arsenaal (de voormalige wapenopslag).

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: 39,8 kilometer
- Begin- en eindpunt: Stationsweg, Hellevoetsluis
- Volgorde knooppunten: 24 (0,9 kilometer), 23 (4,9 kilometer), 22 (0,5 kilometer), 21 (1,2 kilometer), 20 (3,1 kilometer), 17 (2,1 kilometer), 11 (2,3 kilometer), 32 (2,8 kilometer), 31 (0,9 kilometer), 25 (1 kilometer), 26 (0,5 kilometer), 27 (2,9 kilometer), 29 (1,2 kilometer), 30 (2,6 kilometer), 35 (0,4 kilometer), 36 (1,7 kilometer), 37 (0,4 kilometer), 38 (3,1 kilometer), 46 (0,9 kilometer), 48 (1,8 kilometer), 86 (2,7 kilometer), 87 (1,8 kilometer), 24

‘Er gaat niets boven Groningen’. Het is één van de meest herkenbare slogans uit een toeristische promotiecampagne van het afgelopen decennium. En bovendien een heel treffende dankzij de dubbele betekenis. Enerzijds gaat hij in op het gevoel dat Groningen, voor de meeste Nederlanders niet naast de deur gelegen, het einde van de wereld is, hoog in het noorden van het land ‘weggestopt’. Anderzijds stelt de slogan vast dat Groningen boven aan het lijstje van iedere toerist staat. Er is simpelweg niets wat Groningen kan overtreffen.

Spot vogels en zeehonden

De fietsroute ‘Op zoek naar de Groningse stilte’ weerspiegelt die dubbele betekenis als geen ander. Je fietst hier in het noordoosten van de provincie, dicht bij de Dollard. Sinds het afsluiten van de Zuiderzee en de Lauwerszee is dit nog de enige zeearm in het Nederlandse Waddengebied. Het is de stilte die hier overheerst. Vogels als ruigpootbuizerds, slechtvalken, kluten, tureluurs, sneeuwgorsen en visdiefjes hebben het hier voor het zeggen. Niet voor niets staan er vogelkijkhutten. Met wat mazzel kun je in de Dollard zelfs zeehonden en bruinvissen zien.

• Tip: wie kennis wil maken met de Dollard, kan heel goed terecht bij Buitenplaats Reidehoeve. Dit bezoekerscentrum, net onder Termunten gelegen, laat zien wat het gebied bijzonder maakt. Bovenin is een uitkijkpunt gerealiseerd. Er staat een telescoop die uitzicht geeft over Polder Breebaart en de dieren die er leven.

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: 26 kilometer

- Begin- en eindpunt: Antoni Verburghwijk 13, 9948 PA Termunterzijl

- Volgorde knooppunten: 93 (1,4 kilometer), 91 (6,5 kilometer), 86 (1,9 kilometer), 8 (4,3 kilometer), 88 (2,4 kilometer), 90 (0,7 kilometer), 92 (2,5 kilometer), 96 (5,9 kilometer), 95 (0,4 kilometer), 93

Wat als de weersomstandigheden buitengewoon zomers zijn? Dan trekken we massaal naar de kust en pakken we een terrasje of rollen we de badlakens uit in het zand. En fietsers? Die gaan er net zo graag naartoe voor een rit langs de kustlijn. Het zicht over de duinen is mooi en het briesje dat vanaf zee in de snoet blaast, is zeker op tropische dagen meer dan welkom. Onze suggestie voor een fietsroute dicht bij zee: ga met de fiets of e-bike naar de gemeente Bergen.

Je fietst in deze ronde door tal van kleine, lieflijke dorpen. Eén daarvan is Groet. Ga hier zeker even naar het witte kerkje van Groet, want deze plek biedt je een uitkijkpunt over alle landschappen die Noord-Holland rijk is. Er is zicht op onder meer de dijk, zee, duinen en polder. Het kerkje (Nederlands Hervormde kerk), dat gebouwd is op een terp, is nog altijd in gebruik. Samen met de toren is het gebouw sinds 1972 erkend en beschermd als rijksmonument.

Groet heeft nog wel meer te bieden, zoals het kleinste en oudste raadhuisje van Nederland. Maar vergeet zeker ook niet om de andere dorpen op deze fietsroute aan te doen. Parkeer de fiets bijvoorbeeld in Bergen, dat bekend staat als artistiek dorp. Wist je van het bestaan van de Bergense School? Dat is een stroming in de Nederlandse schilderskunst (1915 – 1925). De kunstenaars, onder wie Charley Toorop en Thé Lau (de opa van de wijlen muzikant) woonden en werkten in of dicht bij Bergen. Er zijn nog verwijzingen naar het kunstverleden te vinden.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 34,74 kilometer
• Begin- en eindpunt: Van der Wijckplein 16, 1865 AP Bergen aan Zee
• Volgorde knooppunten: 8 (4,5 kilometer), 7 (1,7 kilometer), 49 (0,9 kilometer), 48 (4,3 kilometer), 47 (2,9 kilometer), 21 (2,9 kilometer), 73 (3,6 kilometer), 22 (4,7 kilometer), 20 (3,8 kilometer), 46 (5,7 kilometer), 8

Waarom we deze tocht de muziekroute noemen? Heel simpel: je komt in Amsterdam, Badhoevedorp en Haarlem langs allerlei muzieklocaties. Bijvoorbeeld het Koninklijk Concertgebouw, het historische pand van architect Adolf Leonard van Gendt dat er al meer dan 130 jaar staat. Er zijn nog enkele concertzalen langs de route, zoals de Philharmonie in Haarlem en het Muziekgebouw aan ’t IJ (Amsterdam-Oost).

Daar blijft het niet bij, want de fietsroute doet tevens musea aan. In de Jordaan kom je bijvoorbeeld langs het Pianola Museum. Hier staan talloze piano’s die van vanzelf kunnen spelen. In het archief zitten zo’n dertigduizend muziekrollen voor allerlei instrumenten. Deze collectie is één van de grootste ter wereld. In de Jordaan vind je ook het G. Perlee Draaiorgelmuseum. In Haarlem is eveneens een draaiorgelmuseum gevestigd.

Praktische informatie over de route

- Totale afstand: 70,8 kilometer

- Begin- en eindpunt: De Ruijterkade 10, 1011 AA, Amsterdam

- Volgorde knooppunten: 5 (8 kilometer), 81 (3,6 kilometer), 80 (1,7 kilometer), 79 (2,6 kilometer), 75 (2,7 kilometer), 44 (2,7 kilometer), 32 (17,1 kilometer), 51 (3,2 kilometer), 50 (2,3 kilometer), 89 (0,8 kilometer), 85 (0,8 kilometer), 90 (1,8 kilometer), 23 (2 kilometer), 24 (0,8 kilometer), 31 (1,3 kilometer), 10 (1,7 kilometer), 91 (1,6 kilometer), 12 (1,8 kilometer), 30 (0,9 kilometer), 28 (1,5 kilometer), 26 (12,1 kilometer), 5

In de tocht ga je onder meer langs de Mookerplas, ontstaan door winning van zand en grind. Tegenwoordig is deze locatie voor veel mensen een geliefde recreatieplas in de warmere maanden van het seizoen. Het zwemoppervlak bedraagt meer dan 17 hectare en het strand en de weides bijna 4 hectare.

Kapel

In Mook kom je langs het kapelletje van Onze-Lieve-Vrouwe van de Dwaallichtjes. Deze opvallende naam komt voort uit de Slag om de Mookerheide. De dwaallichtjes zouden te maken hebben met de zielen van de omgekomen soldaten die geen rust konden vinden. Pas na de bouw van het kappelletje verdwenen de spookachtige dwaallichtjes.

Het kapelletje waar je nu tijdens de fietstocht een pas op de plaats kunt maken is niet in originele staat. Eind negentiende eeuw werd het herbouwd. In de Tweede Wereldoorlog raakte het beschadigd en kort daarna werd het gerestaureerd. Het kapelletje wordt omringd door drie monumentale bomen

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: ruim 22 kilometer
• Begin- en eindpunt: Oosterkanaaldijk, 6581 Malden
• Volgorde knooppunten: 35 (1,3 kilometer), 36 (1,5 kilometer), 34 (2,3 kilometer), 33 (0,3 kilometer), 47 (1,3 kilometer), 46 (1,1 kilometer), 00 (2,7 kilometer), 42 (1,4 kilometer), 24 (1,3 kilometer), 27 (0,7 kilometer), 28 (2,9 kilometer), 44 (1,6 kilometer), 45 (2,4 kilometer), 50 (1,5 kilometer), 35

Eerst even terug naar Rietveld. Sommigen van u horen we denken: ‘Rietveld was toch een Utrechter?’ Klopt, maar toch is Bergeijk beroemd als het Rietvelddorp. In het plaatsje staan vele gebouwen die van de hand van de architect komen. Onder meer weverij ‘De Ploeg’. De nieuwe fabriek werd ontworpen door Rietveld, de tuin door Mien Ruys. Met een oppervlak van 120.000 vierkante meter is de tuin er een om u tegen te zeggen. Er zijn enkele bijzondere bomen (met uitleg) te vinden. Stap hier zeker even van de fiets.

Op de fietsroute ligt tevens Luyksgestel, een plaatsje met een Belgisch verleden. In 1818 werd Luyksgestel met Lommel geruild en kwam het bij Noord-Brabant. In 1838, bij de Belgische afscheiding werd het Nederlands, terwijl Lommel naar de Belgen ging. De naam Luyksgestel heeft een link met het verleden: ‘gestel’ betekent zoveel als hoog en droog gebied. ‘Luyks’ staat voor het feit dat de plaats oorspronkelijk bezit was van het prinsbisdom Luik. Tijdens de fietstocht zijn er nog altijd sporen van het verleden te vinden.

• Wilt u ook naast het zadel actief bezig zijn? Ga in dit geval voor een rondleiding door het Bakkerijmuseum in Luyksgestel (reserveren is verplicht). Bekijk de bakkerij en de naastgelegen korenmolen en ga met een zelfgebakken broodje weer op pad

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 37,6 kilometer
• Begin- en eindpunt: Hof 84, 5571 CC Bergeijk
• Volgorde knooppunten: 86 (0,4 kilometer), 85 (1,3 kilometer), 05 (4 kilometer), 26 (3,5 kilometer), 25 (5,2 kilometer), 24 (4,1 kilometer), 23 (1,8 kilometer), 22 (1,5 kilometer), 18 (3,8 kilometer), 16 (2,7 kilometer), 12 (0,4 kilometer), 11 (2,5 kilometer), 19 (0,4 kilometer), 20 (1,9 kilometer), 21 (0,6 kilometer), 08 (1,2 kilometer), 88 (2,2 kilometer), 86

Stap in Den Haag op de fiets of e-bike en je komt er al snel achter dat het er ook bijzonder rustig kan zijn. Zelfs op plekken waar je het niet direct verwacht. Fiets bijvoorbeeld langs de bekende Hofvijver, pal naast het kloppend hart van politiek Nederland. Terwijl onze regering en het parlement zich een paar honderd meter verderop over lastige dossiers buigen, geniet je al fietsend van de rust die over de waterpartij hangt.

Deze fietsroute heeft meer ontdekkingen. Zo rijd je door het Haagse Bos. Dat ligt midden in de stad en herbergt een variëteit aan edelherten, damherten en vogels. Voor veel Hagenaars is het een baken van rust. Ook aan deze route liggen het negentiende-eeuwse kasteel Oud Wassenaar, het duingebied Meijendel en het Oostduinpark. Als je richting Scheveningen trapt, krijg je op een gegeven moment prachtig zeezicht.

Geïnteresseerd in kunst? In Paleis Lange Voorhout, dicht bij de route, is een museum geheel gewijd aan de werken van M.C. Escher. Veel van zijn bekende grafische voorstellingen, zoals de Metamorfose III, zijn hier te zien

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 22,4 kilometer
• Begin- en eindpunt: Pompstationsweg 257, 2597 Den Haag
• Volgorde knooppunten: 36 (0,9 kilometer), 39 (2,8 kilometer), 40 (2 kilometer), 44 (2,6 kilometer), 46 (1,1 kilometer), 54 (3,3 kilometer), 33 (1 kilometer), 32 (2 kilometer), 30 (0,8 kilometer), 29 (3,5 kilometer), 37 (2,3 kilometer), 36

Nederland is niet alleen een fietsland, maar zeker ook een molenland. Het verschil tussen fietsen en molens: het aantal fietsen breidt almaar uit, maar nieuwe molens komen er niet bij, uitgezonderd de windmolens natuurlijk. Tijdens deze fietsroute stuur je langs enkele authentieke exemplaren in plaatsen als Alblasserdam, Kinderdijk, Ammerstol en Bleskensgraaf. Het voelt soms alsof je terug gaat in de tijd.

Van de 150 molens die de Alblasserwaard vroeger rijk was, zijn er vandaag de dag nog 53 te vinden. De meeste exemplaren zijn watermolens. Wie tijdens de fietsronde goed kijkt ziet wat voor functie deze ooit vervulden. Het waterpeil in de sloten verschilt namelijk. Vroeger pompten de molens het water in de sloten naar de lage boezems van de Overwaard en Nederwaard. Nu zijn het de gemalen die zorg dragen voor deze taak.

Aan vrijwel alle molens kleven mooie verhalen. Knijp bijvoorbeeld eens in de remmen bij de Peilmolen, ter hoogte van knooppunt 9. Deze vind je in het diepste deel van de waard. Bij een hoog waterpeil moest er vroeger gemalen worden. De molenaar hing een lamp in de wieken van de Peilmolen, waardoor deze een vuurtoren en seingever werd voor alle molenaars in de Alblasserwaard.

Tip: als je na de fietsroute wilt bijkomen, dan is Theetuin De Winde in Groot-Ammers wellicht een mooie plaats. Vooraf reserveren is aan te bevelen

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 49,8 kilometer
• Begin- en eindpunt: Voorstraat 25, 2964 AH Groot-Ammers
• Volgorde knooppunten: 67 (2,6 kilometer), 68 (1,4 kilometer), 14 (1,8 kilometer), 13 (4,7 kilometer), 12 (2,5 kilometer), 8 (1,4 kilometer), 9 (2,6 kilometer), 10 (1,7 kilometer), 99 (3,9 kilometer), 98 (4,5 kilometer), 97 (1,1 kilometer), 1 (1,5 kilometer), 18 (1 kilometer), 19 (2,2 kilometer), 2 (1,3 kilometer), 3 (4,6 kilometer), 4 (2,5 kilometer), 5 (6,3 kilometer), 6 (2,3 kilometer), 67

Tussen Beesd en Tricht ligt het landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt waarvan de geschiedenis teruggaat naar 1129, toen er een Norbertijner abdij werd gesticht. Het landgoed werd in de loop der eeuwen geteisterd door vele overstromingen. En regelmatig richtten plunderaars hun vizier op het rijke klooster. Vreemd is dat niet, want de abdij lag op de grens tussen Gelre en Holland. Daar werd flink gestreden.

De abt hield het voor gezien, nadat de abdij in de zestiende eeuw een aantal keer behoorlijk onder handen was genomen door plunderaars en brandstichters. Het huis dat we nu nog op het landgoed zien is gebouwd op de gewelven van één van de abdijgebouwen. De familie Van Bylandt kreeg het landgoed in de jaren dertig van de achttiende eeuw in handen. Vandaag de dag bezit een nazaat van deze familie het landgoed.

Tip: het landgoed bevindt zich in de Betuwe. Fiets er in het voor- of najaar, want dan is de streek met haar vele fruitbomen op z’n mooist.

Praktische informatie over de route

• Totale afstand: 20 kilometer
• Begin- en eindpunt: Lingedijk 48, 4197 HC Buurmalsen
• Volgorde knooppunten: 60 (1 kilometer), 31 (4,9 kilometer), 55 (3,2 kilometer), 32 (5,2 kilometer), 89 (2 kilometer), 62 (3,7 kilometer), 60